Van blockchain tot de aandelenmarkt: hoe cryptovaluta de gereguleerde beurzen bereikten

Jarenlang leken "naar de beurs gaan" en "cryptovaluta" gescheiden werelden: aan de ene kant gereguleerde markten; aan de andere kant internetgebaseerde activa die op niet-traditionele beurzen worden verhandeld. Tegenwoordig is die kloof overbrugd door intermediaire instrumenten – ETF's/ETP's/ETN's – die blootstelling aan Bitcoin, Ether en crypto-indexen rechtstreeks op beurzen in New York, Toronto, Zürich, Londen, Hongkong en Sydney brengen. Het is niet de digitale valuta zelf die "aandelen" uitgeeft, maar gereguleerde instrumenten die de prijs ervan repliceren onder bekende toezichtsregels. In de Verenigde Staten vond de grote verschuiving plaats met de eerste spot Bitcoin ETF's (januari 2024) en later spot Ether ETF's (juli 2024), waardoor de sluizen van kapitaal naar SEC-conforme producten opengingen.

Van het baanbrekende Zweden tot Wall Street: belangrijke mijlpalen

Het beursverhaal begint in Noord-Europa: in 2015 noteerde XBT Provider (nu CoinShares) "Bitcoin Tracker One" op de Nasdaq Stockholm, de eerste ETP gekoppeld aan Bitcoin (BTC) op een gereguleerde markt. In 2018 lanceerde Amun/21Shares in Zürich de eerste "crypto basket" ETP op SIX, waarmee de weg werd vrijgemaakt voor een breed scala aan fysiek gedekte producten.

Canada boekte in 2021 nog een wereldprimeur met de Purpose Bitcoin ETF (BTCC) — de eerste echte spot Bitcoin ETF — die werd goedgekeurd door de toezichthouder van Ontario en werd verhandeld op de Toronto Stock Exchange. Dit model bewijst dat een fonds dat BTC in cold storage bewaart, zou kunnen werken.

In de Verenigde Staten kwam de doorbraak toen de SEC op 10 januari 2024 in één keer elf spot Bitcoin ETF's goedkeurde (waaronder BlackRock's IBIT en Grayscale's conversie van GBTC). Een paar maanden later, op 23 juli 2024, werden spot Ether ETF's gelanceerd. Dit bevestigde de toetreding van de twee grootste cryptovaluta qua marktkapitalisatie tot de Cboe, Nasdaq en NYSE via fysiek gedekte ETF's.

Buiten Amerika lanceerde Hong Kong zes spotprijzen Bitcoin en Ether ETF's eind april 2024, met een opvallend kenmerk: in-kind creatie/inwisseling, wat betekent dat inschrijvingen en inwisselingen direct in BTC/ETH en contant konden worden afgehandeld. Een technisch detail, maar wel zinvol voor efficiëntie en kosten.

In Australië ging in 2024 de deur open voor zowel Cboe Australia (Monochrome IBTC, de eerste spot-ETF met directe bewaring) als, kort daarna, voor de ASX (VanEck Bitcoin ETF). Dit gaf aan dat de activaklasse nu ook geïntegreerd is in de markten in de regio Azië-Pacific.

In het Verenigd Koninkrijk laat de London Stock Exchange sinds 28 mei 2024 ETN's op Bitcoin en Ether toe, aanvankelijk beperkt tot professionele beleggers. In 2025 startte de FCA consultaties over het uitbreiden van de toegang tot particulieren, waarbij de waarborgen behouden moesten blijven.

ETF, ETP, ETN: wat verandert er echt?

In de VS spreken we van ETF's volgens de SEC-regels; in Europa verloopt de blootstelling vaak via ETP's/ETN's (collateralized debt instruments) in plaats van via UCITS-ETF's, omdat de UCITS-regels een brede diversificatie vereisen en niet toestaan ​​dat één crypto-activa de onderliggende waarde van een UCITS-fonds vormt. Voor beleggers is het praktische resultaat vergelijkbaar (beurstoegang, institutionele bewaring), maar het juridisch kader verschilt.

Waarom een ​​vermelding belangrijk is

Het introduceren van Bitcoin/Ether op de aandelenmarkt via ETF's/ETP's vermindert de frictie (geen wallets, sleutels of ongereguleerde beurzen), verbetert de fiscale afhandeling en integreert de activaklasse in brokers, adviseurs en pensioenfondsen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat grote financiële instellingen in 2024 al posities in spot BTC ETF's rapporteerden, wat wijst op een groeiende institutionele vraag.

Aan de marktkant werd de iShares Bitcoin Trust (IBIT) in 2024 het grootste BTC-fonds ter wereld qua activa, waarmee het Grayscale inhaalde: een teken dat beleggers de voorkeur geven aan eenvoudigere structuren met lagere kosten boven oudere trusts.

Ontdek veelbelovende projecten...

Veelbelovende projecten...

(Advertentie)

Artikel gaat verder...

Risico's en openstaande kwesties: bewaring, kosten en regelgeving

Deze vehikels concentreren de bewaring vaak bij een paar spelers; in de VS is Coinbase Custody voor veel uitgevers een centrale rol gaan spelen (met uitzondering van Fidelity, dat zelf de bewaring verzorgt, of VanEck dat Gemini gebruikt). Operationele concentratie is een risico om in de gaten te houden; tegen 2025 begonnen sommige uitgevers te diversifiëren door Anchorage Digital op te nemen.

De kosten dalen door concurrentie (vooral in Europa voor ETP's en in de VS voor ETF's), maar er blijven verschillen bestaan. Bovendien was staking bij de lancering van Amerikaanse Ether-ETF's niet toegestaan, waardoor de mogelijkheid om het oorspronkelijke rendement van het protocol binnen het fonds te benutten, beperkt was.

In Europa is de MiCA-regelgeving inmiddels van kracht geworden, waarmee één enkel kader is gecreëerd voor crypto-uitgevers en -dienstverleners. Het aantal CASP-licenties neemt toe. Toch blijft de kwestie van "UCITS ETF's op crypto" onopgelost vanwege de diversificatieregels.

Waar ze worden gebruikt (buiten de financiële wereld)

Cryptovaluta bestaan ​​niet alleen als "beleggingsactiva" op beurzen. De belangrijkste toepassingen variëren van grensoverschrijdende betalingen en overmakingen tot microbetalingen en de creator economy, tot asset tokenization (tickets, supply chain credits), gedecentraliseerde financiën en digitaal entertainment. Binnen dit kader worden gereguleerde formaten zoals live casino hebben ook crypto-oplossingen omarmd voor betalingen of het testen van technologie. Dit betekent niet dat ze het gebruik ervan aanmoedigen, maar het is gewoon een van de gebieden waarop merken en platforms experimenteren.